Soms weet je niet zo goed waar je moet beginnen. Misschien weet je niet precies welke dosha uit balans is, of heb je juist het gevoel dat ze alle drie wel wat aandacht kunnen gebruiken.
Gelukkig zijn er binnen Ayurveda, naast de individueel afgestemde adviezen, ook richtlijnen die voor iedereen waardevol zijn en de drie dosha’s ondersteunen. Ze vormen een mooi en stevig fundament. Van daaruit kun je steeds verder verfijnen en ontdekken wat jouw lichaam en spijsvertering op dat moment nodig hebben.
Voeding is namelijk geen vaststaand gegeven. Zoals alles in het leven voortdurend verandert, vraagt ook voeding om een flexibele afstemming. Je dosha’s, je levensfase, wat je gedurende de dag doet en de verschillende seizoenen hebben allemaal invloed op wat je nodig hebt.
Daarom gaat het niet zozeer om het volgen van een lange lijst met regels, maar vooral om voelen, ervaren en bijsturen.
Probeer onderstaande richtlijnen eens stap voor stap uit. Kijk wat er verandert in je energie, je spijsvertering en hoe je je voelt na een maaltijd. Zo leer je steeds beter luisteren naar de signalen van je eigen lichaam.
Een paar mooie basis richtlijnen
- Eet wanneer je honger voelt en probeer hierin een natuurlijk ritme te vinden.
- Eet zittend en met aandacht. Gebruik je zintuigen, proef bewust en kauw je eten goed.
- Kies zoveel mogelijk voor verse, lokale en seizoensgebonden voeding.
- Ga voor pure voeding van goede kwaliteit, bij voorkeur biologisch of biodynamisch.
- Geef je vorige maaltijd de tijd om te verteren. Gemiddeld duurt dit ongeveer vier uur bij een volledige maaltijd en zo’n twee uur na een klein tussendoortje.
- Vermijd overeten. Een mooie Ayurvedische vuistregel is om ongeveer ⅔ van de maag te vullen met voeding, ⅓ met vloeistof en een deel van de maag wat ruimte te laten.
- Gebruik alle zes smaken in je voeding: zoet, zuur, zout, bitter, wrang en scherp. Dit zorgt voor variatie en een mooie balans in je maaltijden.
- Vermijd ijskoude voeding en dranken. Lauwwarm of warm is vaak vriendelijker voor je spijsvertering.
- Gebruik kruiden om je spijsvertering te ondersteunen. Denk aan koriander, kurkuma, venkel, komijn, gember, kardemom en kaneel. Varieer vooral met kruiden, zodat je voeding niet te eenzijdig wordt.
- Houd maaltijden eenvoudig. Veel verschillende producten en smaken door elkaar kunnen soms een belasting vormen voor je spijsvertering.
Ook in de combinaties die je maakt, kun je wat eenvoud bewaren. Granen, groenten en peulvruchten laten zich bijvoorbeeld goed combineren. Vers fruit kun je binnen deze visie het beste als aparte maaltijd of tussendoor eten. Vooral de combinatie van fruit met zuivel kan voor sommige mensen lastig te verteren zijn.
Ook bij dierlijke eiwitbronnen kun je eenvoud als uitgangspunt nemen: kies bijvoorbeeld voor óf vlees, óf vis, óf ei en combineer dit met groenten die goed bij je maaltijd passen.
Zie het als een ontdekkingstocht
Bovenstaande richtlijnen zijn vooral een uitnodiging om bewuster te gaan eten en te ontdekken wat voeding met jou doet.
Misschien merk je dat je beter slaapt, meer energie hebt of dat je buik rustiger aanvoelt. Misschien ontdek je juist dat iets voor jou helemaal niet werkt, dat is ook oke. Haal eruit wat voor jou bijdraagt aan meer balans.
Jouw lichaam verandert voortdurend en jouw voeding mag daarin meebewegen. Begin met een paar eenvoudige veranderingen, ervaar wat ze met je doen en verfijn van daaruit. Zo wordt voeding steeds meer een persoonlijke vorm van afstemming en een manier om goed voor jezelf te zorgen, iedere dag opnieuw.